Przejdź do treści
← Wiedza

Sprzedaż

Umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania – zadatek czy zaliczka?

Autor: Monika Serżysko

Kupujący deklaruje zdecydowanie, prosi o wycofanie oferty z rynku i chce wpłacić część ceny. Na tym etapie często pojawiają się słowa „zadatek” i „zaliczka”, używane zamiennie. To błąd: obie wpłaty mogą mieć zupełnie inne konsekwencje, jeśli transakcja nie dojdzie do skutku.

Zadatek jest uregulowany w art. 394 Kodeksu cywilnego. Co do zasady, gdy jedna ze stron nie wykona umowy, druga może – w przewidzianych przepisem okolicznościach – odstąpić od niej i zachować otrzymany zadatek albo żądać sumy dwukrotnie wyższej, jeśli sama go wręczyła. Gdy umowa zostanie wykonana, zadatek zalicza się na poczet świadczenia. Istnieją też sytuacje, w których podlega zwrotowi bez obowiązku zapłaty podwójnej kwoty, m.in. gdy niewykonanie nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie odpowiada lub odpowiadają obie.

Zaliczka nie daje automatycznie takiego mechanizmu zabezpieczenia. Jest częścią przyszłej ceny i w razie niedojścia umowy do skutku co do zasady podlega rozliczeniu lub zwrotowi zgodnie z podstawą prawną i zapisami umowy. Sam tytuł przelewu nie zastępuje właściwego ustalenia stron.

Najwięcej nieporozumień dotyczy kupujących finansujących zakup kredytem. Czy odmowa kredytu oznacza automatyczny zwrot zadatku? Nie. Zależy to od ustaleń umownych, przyczyn niewykonania zobowiązania i konkretnych okoliczności. Warto wyraźnie zapisać termin na uzyskanie finansowania, wymagane działania kupującego i skutki przedstawienia odmownych decyzji bankowych.

Umowa przedwstępna powinna określać przedmiot sprzedaży, cenę, termin umowy przyrzeczonej, wysokość i charakter wpłaty, obowiązki stron oraz zasady wydania lokalu. Przy nieruchomościach istotna jest także forma umowy: notarialna umowa przedwstępna może dawać silniejszą ochronę roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej niż zwykła forma pisemna.

Praktyczna wskazówka: zanim przyjmiesz pieniądze, ustal na piśmie, co dokładnie zabezpieczają. Prawidłowa treść umowy jest ważniejsza niż sama wysokość wpłaty.

Masz pytanie dotyczące swojej sytuacji?